Muzeum Zagłębia Staropolskiego – Sielpia Wielka k/o Końskich.
10 09 2009
Wiatry podróży przywiały mnie do Sielpi koło Końskich. Znane wielu miejsce wypoczynku nad wodami zalewu pośród lasów Koneckich ma długą historię oraz może poszczycić się rzadkimi zabytkami techniki przemysłowej.
Historia zaczyna się w roku 1821 a wiążą się z powstaniem Zagłębia Staropolskiego, sięgającego od Wisły po Pilice i Nidę na zachodzie. Wtedy to z inicjatywy Stanisława Staszica rozpoczęto budowę zakładu walcowni i pudlingarni. Działalność przemysłową w tym urokliwym miejscu rozpoczęto od spiętrzenia wód rzeki Czarnej Koneckiej, w ten sposób powstał zalew obecnie wykorzystywany przez wypoczywających. Jednak wtedy spiętrzona woda poprzez olbrzymie koło wodne napędzała maszyny pracujące w zakładzie. Zakład bazował na lokalnej rudzie żelaza wydobywanej i wytapianej w wielkich piecach w okolicach Kawęczyna. W Sielpi żelazo przerabiano na stal w procesie pudlingu (ang. Puddling). Produkcja dochodziła nawet do 3 tys. ton wyrobów w przeciągu roku. W przeciągu lat działalności wyczerpały się lokalne rudy żelaza, na których bazowała produkcja zakładu oraz wzrosło znaczenie i konkurencja w Zagłębiu Dąbrowskim dlatego też już w 1921 został zamieniony on na Muzeum.
Zwraca uwagę rozmach, z jakim stworzona została ta inwestycja obejmująca sporych rozmiarów sztuczny zbiornik piętrzący wody rzeki, liczne hale przemysłowe, 29 domów dla pracowników, duży budynek dla kierownictwa zakładu a nawet szkołę i szpital. W obecnej postaci zachowane zostały budynki walcowni i pudlingarni oraz dwa budynki suszarni drzewa, którym opalano piece pudlingowe. W muzeum zobaczyć można liczne, bardzo ciekawe zabytki techniki ówczesnych lat rewolucji przemysłowej, jak choćby jedną z najstarszych maszyn parowych na tereni Polski pochodzącą z 1858 roku oraz największe ważące ponad 80 ton śródbieżne koło wodne o średnicy 9 metrów. W ostatnich latach został odbudowany jeden z pieców pudlingowych. Fajnym aspektem wizyty w Muzeum Staropolskiego Zagłębia jest możliwość zobaczenia sporej części z prezentowanych maszyn w działaniu.
Muzeum Zagłębia Staropolskiego zainteresuje każdego, kto interesuje się starym przemysłem i maszynami. Szkoda tylko, że pozostaje na uboczu oraz słabo rozreklamowane a przez to rzadko odwiedzane przez turystów.
